Przypisy do strony / wymowa

Duży pokój w zamku typu poczekalnia, do którego mieli wstęp tylko najwyżsi rangą dostojnicy.

Shikko

Sposób poruszania się, w którym podparcie dla ciężaru ciała stanowi trójkąt składający się z kolan oraz złączonych stóp z podwiniętymi palcami.

Daitokan

nazwa kwatery głównej organizacji Daito-ryu

Aiki

Termin ten oznacza sytuację, w której odpowiedzią na pchanie jest ciągnięcie i odwrotnie. Jest to źródło szybkości i ruchu wolnego będące w harmonii z ruchem partnera. Aiki jest odwrotnością kia gdzie następuje ostateczny koniec ruchu. Aiki odnosi się do działań obronnych gdy przeciwnik atakuje pierwszy i termin ten często stosowany w znaczeniu ogólnym obrona. Policjanci w Japonii nie używają aiki tylko jujutsu. Stosują oni sen atak walcząc z kia. Przez kia rozumie się "atak". Z drugiej strony aiki to nie sen. Policjanci mogą atakować jako pierwsi dlatego też Daito-ryu było i jest bardzo popularne w policji obok judo, kendo, aikido i innych sztuk odnoszących się do taihojutsu i technik obezwładniających.

Soke

W czasach feudalnych szkoły walki były zorganizowane na wzór klanów (rodów). Przywódcą klanu był Soke, który był synem poprzedniego Soke. W niektórych wypadkach oprócz więzów krwi było możliwe, że kolejnym Soke był adoptowany syn poprzedniego Soke.

Sensei

W języku japońskim słowo sensei oznacza nauczyciela. Sen w tłumaczeniu dosłownym oznacza wcześniej lub uprzednio a drugi człon sei tzn. urodzony. Składając wszystkie te znaczenia razem sensei to ktoś urodzony wcześniej od tego kogo uczy, posiadający większą wiedzę i mający w związku z tym coś do przekazania innym ludziom. Słowo sensei jako tytuł stawia się w języku japońskim zawsze po nazwisku. Bardzo bliskie słowu sensei jest drugie japońskie słowo shihan. Nie należy ich jednak mylić z uwagi na fakt, że shihan to inaczej profesor. Nie każdy sensei to shihan natomiast prawie każdy profesor jest nauczycielem. W Aikido tytuł shihan Hombu Dojo nadaje osobom posiadającym 6 lub wyższy dan, które są biegłe w praktyce i nauczaniu Aikido. Nadanie potwierdzone jest pisemnym certyfikatem. Należy również wspomnieć, że w Aikido zostały wprowadzone niższe tytuły kwalifikacji umiejętności instruktorskich jak shidoin (minimum 4 dan) i fukushidoin (2 i 3 dan). Tytuły te mogą być nadawane przez krajową organizację Aikido, zarejestrowaną w Hombu Dojo, po wprowadzeniu własnego systemu kwalifikacyjnego.

Ono-ha Itto-ryu

Jest to tradycyjna szkoła kenjitsu (podstyl szkoły Itto-ryu) stworzona około roku 1580 przez Ono Tadaaki (1565-1628). Ono był uczniem Ito Ittosai, który stworzył Ttto-ryu. Ono-ha Itto-ryu było szkołą kenjutsu Szoguna aż do Restoracji Meiji (1868 r.). Najstarsi kapitanowie i dowódcy straży Szoguna (Tokugawa) pochodzący z klanu Aizu byli właśnie szkoleni w tej sztuce. Sokaku Takeda uczył się tej szkoły miecza nie od członków swojej rodziny ale w dojo Yokikan Toma Shibuyaz klanu Aizu. Sokaku Takeda przekazał swoje umiejętności szermierki synowi Tokimune (1915-1993) a ten z kolei swoim uczniom. Dzisiaj Ono-ha Itto-ryu jest nauczane przez Arisawa Gunpachi sensei w honbu dojo w Abarashi na Hokkaido. Sztuka ta praktykowana jest w tradycyjnym przekazie poprzez naukę kumi-tachi przy użyciu bokuto (patrz niżej: bokken. Student, który prowadzi kata - uchi-dachi nosi grube rękawice zwane Oni-gote. Cały przekaz obejmuje 120 form kata :

• Odachi - 43 kata, katana kontra katana
• Kodachi - 5 kata, katana kontra kodachi (wakizashi)
• Aikikodachi - 6 kata, kodachi kontra kodachi
• Sanju - 2 kata
• Habiki - 11 kata
• Houshato - 7 kata
• Kojo Gokui Goten - 5 kata, katana kontra katana
• Haraki - 12 kata
• Kuko no Tachi - 9 kata
• Taryu gachi no tachi - 11 kata
• Batto-jutsu - składa się z 5 kata, kata: katana kontra katana praktykowane z iaito lub z shinken (prawdziwy miecz) stosownie do umiejętności studentów

Bokken/Jo/Tanto

Bokken to drewniany miecz stosowany w procesie treningowym od XVIII w. przypominający wagą i kształtem prawdziwy miecz katana stosowany w różnych szkołach miecza oraz w Aikido i iaido w kata i walce realnej. Orginalny japoński bokken może być wykonany z różnych gatunków japońskiego dębu o kolorze naturalnego drewna. Bokken tak samo jak prawdziwa katana musi być dobierany indywidualnie biorąc pod uwagę ciężar oraz siłę ćwiczącego. Jo to kij o średnicy 2,5-3 cm, długości około 1,28 - 1,30 cm często również dłuższy - dostosowywany do wzrostu ćwiczącego, wykonany z podobnych gatunków drewna jak i bokken, odpornego na uderzenia. Jo jest stosowany w Aikido i pokrewnych sztukach walki często jako osobny system walki. Najwybitniejszym mistrzem jo i bokkenbokken był już nieżyjący M. Saito sensei - jeden z najstarszych uczniów Morihei Ueshiba. Tanto jest drewnianą imitacją noża o długości i kształcie zbliżonym do prawdziwego.

Dojo

Nazwa pomieszczenia, w którym praktykuje się sztuki walki. Wspólna dla prawie wszystkich japońskich sztuk walki jak judo, aikido, kendo, daito-ryu, iaido, karate, ju-jutsu. Dojo to nie tylko fizyczne miejsce do ćwiczeń ale przede wszystkim etykieta, sposób siedzenia, kłaniania się, strój do ćwiczeń, hierarchia stopni, sposób obchodzenia się z bronią - katana lub bokken oraz yari, jo, tanto.

Etykieta

zbiór zasad zachowania się w miejscu nauki danej sztuki walki przekazywany w formie ustnej (nieformalnej) oraz pisemnej (formalnej)

Budo